നളിനി

ണ്ടാരിലും കരുണയെന്നുമേതിനും

പോരുമെന്നുമരുളീ പ്രസന്നമായ്

ധീരമായ മുഖകാന്തിയാലവൻ

-4-

തല്പരത്വമവനാർന്നിരുന്നു തെ-

ല്ലപ്പോൾ വെന്നരിയെയൂഴികാക്കുവാൻ

കോപ്പിടും നൃപതിപോലെയും കളി-

ക്കോപ്പെടുത്ത ചെറുപൈതൽപോലെയും

-5-

ഇത്രധന്യതതികഞ്ഞുകാൺ‌മതി-

ല്ലത്രനൂനമൊരു സാർവഭൗമനിൽ

ചിത്തമാം വലിയ വൈരി കീഴമർ

ന്നത്തൽതീർന്ന യമിതന്നെ ഭാഗ്യവാൻ

-6-

ധ്യാനശീലനവനങ്ങധിത്യകാ-

സ്ഥാനമാർന്നു തടശോഭ നോക്കിനാൻ

വാനിൽനിന്നു നിജനീഡമാർന്നെഴും

കാനനം ഖഗയുവാവുപോലെവേ

-7-

ഭൂരിജന്തുഗമനങ്ങൾ പൂത്തെഴും

ഭൂരുഹങ്ങൾ നിറയുന്ന കാടുകൾ,

ദൂർദർശനകൃശങ്ങൾ കണ്ടുതേ

ചാരുചിത്രപടഭംഗിപോലവൻ

-8-

പണ്ടു തന്റെ പുരപുഷ്പവാടിയുൾ-

ക്കൊണ്ട വാപികളെ വെന്ന പൊയ്കയിൽ

കണ്ടവൻ കുതുകമാർന്നു തെന്നലിൽ

തണ്ടുലഞ്ഞുവിടരുന്ന താരുകൾ

-9-

സാവധാനമെതിരേറ്റു ചെല്ലുവാ-

നാ വികസ്വരസരസ്സയച്ചപോൽ

പാവനൻ സുരഭിവായു വന്നുക-

ണ്ടാവഴിക്കു പദമൂന്നിനാനവൻ

-10-

ആഗതർക്കു വിഹഗസ്വരങ്ങളാൽ

സ്വാഗതം പറയുമാ സരോജിനി

യോഗിയേ വശഗനാക്കി രമ്യഭൂ-

ഭാഗഭംഗികൾ ഹരിക്കുമാരെയും

-11-

എന്നുമല്ല ശുഭരമ്യഭൂവിവർ-

ക്കെന്നുമുള്ളൊരനവദ്യഭോഗമാം

വന്യശോഭകളിലത്രയല്ലയീ-

ധന്യനാർന്നൊരു നിസർഗ്ഗജം രസം

-12-

ആകയാൽ സ്വയമകുണ്ഠമാനസൻ

പോകയാമതുവഴിക്കു തന്നിവൻ

ഏകകാര്യമഥവാ ബഹൂത്ഥമാം

ഏകഹേതു ബഹുകാര്യകാരിയാം

-13-

കുന്നുതന്നടിയിലെത്തവേ സ്വയം

നിന്നുപോയ് ഝടിതി ചിന്തപൂണ്ടപോൽ

എന്നുമല്ല ചെറുതാർത്തിയാർന്നവാ-

റൊന്നുവീർത്തു നെടുതായുടൻ യതി.

-14-

എന്തുവാൻ യമിയിവണ്ണമന്തരാ

ചിന്തയാർന്നതഥവാ നിനയ്ക്കുകിൽ

ജന്തുവിന്നു തുടരുന്നു വാസനാ-

ബന്ധമിങ്ങുടലു വീഴുവോളവും

-15-

അപ്പുമാന്റെയകമോളമാർന്ന വീർ-

പ്പപ്പൊഴാഞ്ഞനതിദൂരഭൂമിയിൽ

അദ്ഭുതം തരുവിലീനമേനിയായ്

നില്പൊരാൾക്കു തിരതല്ലി ഹൃത്തടം

-16-

സ്വന്തനിഷ്ഠയതിനായ് കുളിച്ചു നീർ-

ചിന്തുമീറനൊടു പൊയ്കതൻ‌തടേ

ബന്ധുരാംഗരുചിതൂവിനിന്നുഷ-

സ്സന്ധ്യപോലെയൊരു പാവനാംഗിയാൾ

-17-

കണ്ടതില്ലവർ പരസ്പരം മരം-

കൊണ്ടു നേർവഴി മറഞ്ഞിരിക്കയാൽ

രണ്ടുപേരുമകതാരിലാർന്നിതുൽ-

ക്കണ്ഠ കാണ്ക ഹഹ! ബന്ധവൈഭവം!

-18-

ആ തപോമൃദിതയാൾക്കു തൽക്ഷണം

ശീതബാധ വിരമിച്ചുവെങ്കിലും

ശ്വേതമായ് ഝടിതി കുങ്കുമാഭമാ-

മാതപം തടവിലും മുഖാംബുജം

-19-

ആശപോകിലുമതിപ്രിയത്തിനാൽ

പേശലാംഗിയഴലേകുമോർമ്മയിൽ

ആശ വായുവിൽ ജരൽ‌പ്രസൂനയാ-

മാ ശിരീഷലതപോൽ ഞടുങ്ങിനാൾ

-20-

സീമയറ്റഴലിലൊട്ടു സൂചിത-

ക്ഷേമമൊന്നഥ ചലിച്ചു മീനിനാൽ

ഓമനച്ചെറുമൃണാളമെന്നപോൽ

വാമനേത്രയുടെ വാമമാം കരം

-21-

ഹന്ത! കാനനതപസ്വിനി ക്ഷണം

ചിന്ത ബാലയിവളാർന്നു വാടിനാൾ

എന്തിനോ കുലവധൂടികൾക്കെഴു-

ന്നന്തരംഗഗതിയാരറിഞ്ഞുതാൻ!

-22-

ഒന്നു നിർണ്ണയമുദീർണ്ണശോഭയാ-

ളിന്നു താപസകുമാരിയല്ലിവൾ

കുന്ദവല്ലി വനഭൂവിൽ നിൽക്കിലും

കുന്ദമാണതിനു കാന്തി വേറെയാം

-23-

എന്നുമല്ല സുലഭാംഗഭംഗിയാ-

ണിന്നുമിത്തരുണി പൗരിമാരിലും

മിന്നുകില്ലി ശരദഭ്രശാതയായ്

ഖിന്നയാകിലുമഹോ തടില്ലത?

-24-

കൃച്ഛ്‌റമായിവൾ വെടിഞ്ഞു പോന്നൊരാ-

സ്വച്ഛസൗഹൃദരിവൾക്കു തുല്യരാം,

അച്ഛനും ജനനിതാനുമാർത്തിയാ-

ലിച്ഛയാർന്നു മൃതിതാൻ വരിച്ചുപോൽ

-25-

ഹാ! ഹസിക്കരുതു ചെയ്തു കേവലം

സാഹസിക്യമിവളെന്നു സാധ്വിയാൾ!

ഗേഹവും സുഖവുമൊക്കെവിട്ടു തൻ-

സ്നേഹമോതിയതുചെയ്തതാണിവൾ

-26-

സ്നിഗ്ദ്ധമാരിവളെയോർത്തിരുന്നു സ-

ന്ദിഗ്ദ്ധമശ്രുനിര പെയ്തുതാൻ ചിരം

മുഗ്ദ്ധതൻ മൃദുകരം കൊതിച്ചുമേ

ദഗ്ദ്ധരായ് പല യുവാക്കൾ വാണുതാൻ

-27-

ഈവിധം സകല ലോഭനീയമീ-

ജീവിതം വ്രതവിശീർണ്ണമാക്കിനാൾ

ഭാവുകാംഗിയഥവാ മനോജ്ഞമാം

പൂവുതാൻ ഭഗവദർച്ചനാർഹമാം

-28-

ജീവിതാശകൾ നശിച്ചു വാടിയുൾ-

പ്പൂവു ജീവഗതിയോർത്തു ചെയ്കയാം

ദേവദേവപദസേവയേവമീ-

ഭൂവിലാവിലത പോവതിന്നിവൾ

-29-

ശാന്തയായ് സുചിരയോഗസംയത-

സ്വാന്തയായിവിടെ മേവിയേറെനാൾ

കാന്തയിന്നടിതകർന്ന സേതുപോൽ

ദാന്തിയറ്റു ദയനീയയായിതേ

-30-

ഈ മഹാവ്രത കൊതിച്ച സിദ്ധിയെ-

ങ്ങാമയം പരമിതെങ്ങിതെന്തുവാൻ

ഹാ! മനുഷ്യനഥവാ ഹിതാർത്ഥമായ്

വാമലീല തുടരുന്നതാം വിധി

-31-

മാനസം ഭഗവദംഘ്രിപങ്കജ-

ധ്യാനധാരയിലുറച്ചിടായ്കയാൽ

ദീനയായ് ഗതിതടഞ്ഞു വേനലിൽ

ശ്യാനയാം തടിനിപോലെ തന്വിയാൾ

-32-

നൊന്ത ചിത്തമൊടു നിന്നു കണ്ണുനീർ

ചിന്തി ഹൈമനസരോജമൊത്തവൾ

സന്തപിച്ചു വധുവിന്നധീരമാ-

ണന്തരംഗമതിവിജ്ഞയാകിലും

-33-

ഖിന്നഭാവമിതകറ്റി മാനസം

പിന്നെയും പ്രതിനിവൃത്തമാക്കുവാൻ

സന്നഹിച്ചഥ സരസ്സിൽ നോക്കിയാ-

സ്സന്നധെര്യ തനിയേ പുലമ്പിനാൾ

-34-

സ്വാമിയാം രവിയെ നോക്കിനിൽക്കുമെൻ

താമരേ തരളവായുവേറ്റു നീ

ആമയം തടവിടായ്ക തൽക്കര-

സ്തോമമുണ്ടു തിരിയുന്നദിക്കിലും

-35-

സന്തതം മിഹിരാത്മശോഭയും

സ്വന്തമാം മധു കൊതിച്ച വണ്ടിനും

ചന്തമാർന്നരുളി നിൽക്കുമോമലേ

ഹന്ത! ധന്യമിഹ നിന്റെ ജീവിതം

-36-

കോട്ടമറ്റവിടെയെത്തിയിന്ദ്രിയം

പാട്ടിലാക്കിയപഭീതിയാം യതി

കാട്ടിലിങ്ങനെ മനുഷ്യഗേയമാം

പാട്ടുകേട്ടു പരമാർന്നു കൗതുകം

-37-

വാ‍ക്കിലും പൊരുളിയും രസസ്രവം

വായ്ക്കുമാ മധുരശബ്ദമെത്തിടും

ലാക്കിലും ചെവികൊടുത്തു കാട്ടിലും

നോക്കിനിന്നു ലയലീനനായവൻ

-38-

ഹാ! വിശിഷ്ടമൃദുഗാനമിന്നി നീ

കൂവിടായ്ക കുയിലേയനക്ഷരം

ഏവമോതിയലയും മരങ്ങൾ തൻ

പൂവെഴും തല തളിർത്തശാഖയും

-39-

കാണി നിന്നവിടെയിത്ഥമാസ്ഥയാൽ

കാണുവാനുഴറി കണ്ഠരീതിയാൽ

പ്രാണസൗഖ്യമരുളും സജീവയാം

വീണതന്നെ ലയവേദിയാം യതി-

-40-

വന്യഭൂമിയിൽ വഹിച്ചു പുമണം

ധന്യനായഹഹ! വന്നണഞ്ഞു നീ

തെന്നലേ! തഴുവുകിന്നു ശങ്കവേ-

ണ്ടെന്നെ ഞാൻ മലിനമേനിയല്ലെടോ

-41-

കുഞ്ജലീനഖഗരാഗമെന്നപോൽ

മഞ്ജുഗാനമതു വീണ്ടുമീവിധം

വ്യഞ്ജിതാശയമടുത്തുകേട്ടവൻ

കഞ്ജിനീതടമണഞ്ഞു നോക്കിനാൻ

-42-

ചാഞ്ഞലഞ്ഞ ചെറുദേവദാരുവി-

ന്നാഞ്ഞ ശാഖകളടിക്കു, ചിന്തയാൽ

കാഞ്ഞു, കാൺ‌മതു മനോരഥങ്ങളാൽ

മാഞ്ഞു തൻ‌നില മറന്നു നിന്നവൾ.

-43-

'ഹാ! കൃശാ തരുതലത്തിലിന്ദുവി-

ന്നേകരശ്മിയതുപോലെയാരിവൾ?

മാഴ്കിടുന്നു, ദയതോന്നും- 'എന്നലി-

ഞ്ഞേകയാമവളെ നോക്കിനാൻ യമി.

-44-

അപ്പൊഴാശു തനിയെ വിടർന്നവൾ-

ക്കുല്പ്പലങ്ങളൊടിടഞ്ഞ കണ്ണുകൾ

ഉൾപ്രമോദമഥ വേലിയേറ്റമാർ-

ന്നദ്ഭുതാംഗിയുടെ ചന്ദ്രനോ യതി!

-45-

ദൂരെ നിന്ന് യമിതന്നെയാശു ക-

ണ്ടാരതെന്നുമുടനേയറിഞ്ഞവൾ

പാരമിഷ്ടജനരൂപമോരുവാൻ

നാരിമാർക്കു നയനം സുസൂക്ഷ്മമാം.

-46-

ഞെട്ടിയൊന്നഥ കുഴങ്ങിനിന്നു പി-

ന്നൊട്ടു സംഭ്രമമിയന്നു പാഞ്ഞവൾ

തിട്ടമായ് യതിയെ നോക്കി, യാഴിയേ

മുട്ടിനിന്നണമുറിഞ്ഞ വാരിപോൽ.

-47-

'അൻപിനിന്നു ഭഗവൻ, ഭവല്പദം

കുമ്പിടുന്നഗതിയായ ദാസി ഞാൻ'

വെമ്പിയേവമവളോതി, യോഗിതൻ-

മുൻപിൽ വീണു മൃദുഹേമയഷ്ടിപോൽ.

-48-

ഒറ്റയായിടകുരുങ്ങി വാച്ച തൻ

കുറ്റവാർകുഴലു തലപദങ്ങളിൽ

ഉറ്റരാഗമൊടടിഞ്ഞു കാൺകയാൽ

മുറ്റുമോർത്തു കൃതകൃത്യയെന്നവൾ.

-49-

ഉന്നിനിന്നു ചെറുതുൾക്കുരുന്നിനാൽ

ധന്യയെപ്പുനരനുഗ്രഹിച്ചുടൻ,

പിന്നിലാഞ്ഞവളെ ഹസ്തസംജ്ഞയാ-

ലുന്നമിപ്പതിനുമോതിനാൽ യമി.

-50-

സ്പഷ്ടമാജ്ഞയതിനാലെ പൊങ്ങിയും

നഷ്ടചേഷ്ടത കലർന്നു തങ്ങിയും

കഷ്ടമായവിടെ നിന്നെണീറ്റുതേ

ദൃഷ്ടയത്ന ദയനീയയായവൾ.

-51-

മാറിൽ നിന്നുടനിഴിഞ്ഞ വൽക്കലം

പേറിയാശു പദരേണു തൊട്ടവൾ

കൂറൊടും തലയിൽ വെച്ചു, സാദരം

മാറിനിന്നു യമിതന്നെ നോക്കിനാൾ.

-52-

‘എന്തുവാനഭിമതൻ കഥിക്കുമോ?

എന്തുവാൻ കരുതുമോ മഹാനിവൻ?’

ചിന്തയേവമവളാർന്നു; തുഷ്ടിയാൽ

ഹന്ത! ചെയ്തു യമി മൗനഭേദനം.

-53-

‘മംഗലം ഭഗിനി, നിന്റെ ഭക്തിയാൽ

തുംഗമോദമിയലുന്നു ഞാൻ ശുഭേ

എങ്ങു ചൊല്ലിവിടെയാരൊടാരു നീ

യെങ്ങു നിന്നു മുനിപുത്രദർശനേ?’

-54-

എന്നുരച്ചു പുനരുത്തരോൽകനായ്

നിന്നുതേ സ്വയമസംഗനാകിലും,

സ്യന്ദമാനവദാരു വാരിമേൽ

മന്ദമാച്ചുഴിയിലാഞ്ഞപോലവൻ.

-55-

‘മുന്നിലെൻ നിയതിയാലണഞ്ഞുമി-

ന്നെന്നെ യെൻപ്രിയനറിഞ്ഞതില്ലിവൻ!

സന്നവാസനനഹോ മറന്നുതാൻ

മുന്നമുള്ളതഖിലം മഹാശയൻ.‘

-56-

ഏവമോർത്തുമഥ വീർത്തുമാർന്നിടും

ഭാവചാപലമടക്കിയും ജവം

പാവനാംഗി പരിശങ്കമാനനായ്

സാവധാനമവനോടു ചൊല്ലിനാൾ-

-57-

“കഷ്ടകാലമഖിലം കഴിഞ്ഞു ഹാ!

ഭിഷ്ടമീ വടിവിയന്നു വന്നപോൽ

മൃഷ്ടനായിഹ ഭവാൻ; ഭവാനു പ-

ണ്ടിഷ്ടയാം ‘നളിനി’ ഞാൻ മഹാമതേ!

-58-

പ്രാണനോടുമൊരുനാൽ ഭവൽ‌പദം

കാണുവാൻ ചിരമഹോ! കൊതിച്ചു ഞാൻ

കേണുവാണിവിടെ, യേകുമർഥിയാം

പ്രാണിതൻ പ്രിയമൊരിക്കലീശ്വരൻ.

-59-

സന്ന്യസിച്ചളവുമാസ്ഥയാൽ ഭവാൻ

തന്നെയോർത്തിഹ തപസ്സിൽ വാണു ഞാൻ

ധന്യയായ് സപദി കൺ‌കമൂലമ-

ങ്ങെന്നെ യോർക്കുകിലു മോർത്തീടായ്കിലും.”

-60-

ഏവമോതിയിടരാർന്നു കണ്ണുനീർ

തൂവിനാൾ മൊഴി കുഴങ്ങി നിന്നവൾ.

ഭാവശാലികൾ പിരിഞ്ഞുകൂടിയാ-

ലീവിധം വികലമാം സുഖോദയം.

-61-

ധീരനായ യതി നോക്കി തമ്പിതൻ

ഭൂരിബാഷ്പപരിപാടലം മുഖം,

പൂരിതാഭയൊടുഷസ്സിൽ മഞ്ഞുതൻ

ധാരയാർന്ന പനിനീർസുമോപമം.

-62-

ആരതെന്നുടനറിഞ്ഞു കൗതുകം

പാരമാർന്നു കരുതിപ്പുരാഗതം,

ചാരുശൈശവകഥയ്ക്കുതന്നെ ചേർ-

ന്നോരുവാക്കരുളിനാൻ കനിഞ്ഞവൻ.

-63-

“പാരവും പരിചയംകലർന്നെഴും

പേരുമീ മധുരമായ കണ്ഠവും

സാരമായ് സ്മൃതിയിൽ നീയുമിപ്പൊൾ നിൻ

ദൂരമാം ഭവനവും വരുന്നയേ!

-64-

കണ്ടുടൽ സ്വയമറിഞ്ഞിടാത്തതോർ-

ത്തിണ്ടൽ‌വേണ്ട സഖി! കേണിടേണ്ടകേൾ,

പണ്ടു നിന്നെയൊരിളം കുരുന്നതായ്

കണ്ടു ഞാൻ, സപദി വല്ലിയായി നീ

-65-

എന്നിൽ നിന്നണുവുമേൽക്കിലപ്രിയം

നിന്നു കേഴുമയി! കണ്ടിടുന്നുതേ

നിന്നിലിപ്രണയചാപലത്തെ ഞാ-

നന്നുമിന്നുമൊരുപോലെ വത്സലേ.

-66-

പോയതൊക്കെയഥവാ നമുക്കയേ,

പ്രായവും സപദി മാറി കാര്യവും

ആയതത്വമറിവിന്നുമാർന്നു,-പോ

ട്ടായതെന്തിവിടെ വാണിടുന്നു നീ:

-67-

ഓർക്കുകിന്നതഥവാ വൃഥാ ശുഭേ

ഹേതു കേൾക്കുവതൊരർത്ഥമേതിനോ

നീ തുനിഞ്ഞു-നിജകർമ്മനീതരാ-

യേതുമാർഗ്ഗമിയലാ ശരീരികൾ!

-68-

പിന്നെയൊന്നൊരുപകാരമേതിനോ,

യെന്നെയോർത്തു സഖി, ഏതതോതുക,

അന്യജീവനുതകി സ്വജീവിതം

ധന്യമാകുമമലേ വിവേകികൾ.“

-69-

മാലു ചെറ്റുടനകന്നുമുള്ളിലെ-

ന്നാലുമാശ തടവാതെ വാടിയും,

ആലപിച്ചയതിതന്നെ നോക്കിനാൾ

ലോലകണ്ഠമതിലോലലോചന.

-70-

നവ്യമാം പരിധിയാർന്നനുക്ഷണം

ദിവ്യദീപ്തി ചിതറീടൂമാമുഖം,

ഭവ്യശീലയവൾ കണ്ടൂ, കുണ്ഠയാ-

യവ്യവസ്ഥിതരസം, കുഴങ്ങിനാൾ.

-71-

പാരമാശു വിളറിക്കറുത്തുടൻ

ഭൂരിചോന്നുമഥ മഞ്ഞളിച്ചുമേ

നാരിതൻ കവിൾ നിറം കലർന്നു, ഹാ!

സൂര്യരശ്മി തടവും പളുങ്കുപോൽ.

-72-

തെല്ലുനിന്നരുണകാന്തിയിൽ കലർ-

ന്നുല്ലസിച്ച ഹിമശീകരോപമം,

മെല്ലെയാർന്നു മൃദുഹാസമശ്രുവും

ചൊല്ലിനാൾ മൊഴികൾ ചാരുവാണിയാൾ

-73-

“ആര്യ! മുൻപരിചയങ്ങൾ നൽകിടും

ധൈര്യമാർന്നു പറയുന്നു മദ്ഗതം,

കാര്യമിന്നതയി? കേൾക്കുമോ കനി-

ഞ്ഞാര്യമാകിലുമനാര്യമാകിലും?

-74-

പാരമുള്ളിലഴലായി, ജീവിതം

ഭാരമായി, പറയാതൊഴിക്കുകിൽ

തീരുകില്ല, ധരയിൽ ഭവാനൊഴി-

ത്താരുമില്ലതുമിവൾക്കു കേൾക്കുവാൻ.

-75-

ആഴുമാർത്തിയഥവാ കഥിക്കിലീ-

യൂഴമോർത്തിടുമതന്യഥാ ഭവൻ,

പാഴിലോതിടുകയോ വിധിക്കു ഞാൻ

കീഴടങ്ങി വിരമിക്കയോ വരം?

-76-

തന്നതില്ല പരനുള്ളു കാട്ടുവാ-

നൊന്നുമേ നരനുപായമീശ്വരൻ

ഇന്നു ഭാഷയതപൂർണ്ണമിങ്ങഹോ

വന്നുപോം പിഴയുമർത്ഥശങ്കയാൽ!

-77-

മുട്ടുമെന്നഴലറിഞ്ഞിടായ്കിലു

തെറ്റിയെൻ ഹൃദയമായനോരുകിൽ

ചെറ്റുമേ പൊറുതിയില്ല പിന്നെ ഞാൻ

പറ്റുകില്ലറിക മണ്ണിൽ വിള്ളിലും”

-78-

ഏവമോതി അതിദൂനയായി നി-

ന്നാവരാംഗി, യതിതൻ മുഖാംബുജം

പാവനം പരിചിൽ നോക്കിനാൾ, അവൻ

കേവലം കരുണയാർന്നു ചൊല്ലിനാൻ!-

-79-

“അന്യഥാ മതിവരില്ലെനിക്കു നിൻ

മന്യുവിങ്കൽ നിയതം മഹാവ്രതേ!“

കന്യയെന്നു വടുവെന്നു മേലുകി-

ല്ലന്യഭാവമറികാത്മവേദികൾ.

-80-

ആടലൊട്ടവൾ വെടിഞ്ഞു സത്വരം

തേടി ധൈര്യമഥ, പൂവനത്തിലും

കാടുതൻ നടുവിലും സുമർത്തുവിൽ

പാടീടും കുയിലുപോലെ, ചൊല്ലിനാൾ-

-81-

"വന്നു വത്സല, ഭവാൻ സമക്ഷമാ-

യിന്നു, ഞാൻ വ്യഥ മറന്നതോർക്കയാൽ,

എന്നുമല്ല, കരുതുന്നു വീട്ടിൽ നാ-

മന്നു വാണതു തുടർന്നുപോൽ മനം.

-82-

ലോലനാര്യനുരുവിട്ടു കേട്ടൊരാ-

ബാലപാഠമഖിലം മനോഹരം!

കാലമായധികമിന്നൊരക്ഷരം

പോലുമായതിൽ മറപ്പതില്ല ഞാൻ.

-83-

ഭൂരിപൂക്കൾ വിടരുന്ന പൊയ്കയും

തീരവും വഴികളും തരുക്കളും

ചാരുപുൽത്തറയുമോർത്തിടുനതിൻ-

ചാരെ നാമെഴുമെഴുത്തുപള്ളിയും.

-84-

ഓർത്തിടുന്നുപവനത്തിലെങ്ങുമ-

ങ്ങാർത്തു ചിത്രശലഭം പറന്നതും

പാർത്തുനിന്നതു മണഞ്ഞു നാം കരം

കോർത്തു കാവിനരികേ നടന്നതും.

-85-

പാടുമാൺ‌കുയിലെ വാഴ്ത്തിയാ രവം

കൂടവേയനുകരിച്ചു പോയതും

ചാടുകാരനുടനെന്നൊടാര്യനാ-

പ്പേടയെപ്പരിഹസിച്ചു ചൊന്നതും.

-86-

ഉച്ചയായ് തണലിലാഞ്ഞു പുസ്തകം

വച്ചു മല്ലികയറുത്തിരുന്നതും

മെച്ചമാർന്ന ചെറുമാലകെട്ടിയെൻ

കൊച്ചു വാർമുടിയിലങ്ങണിഞ്ഞതും.

-87-

എണ്ണിടുന്നൊളിവിൽ വന്നു പീഡയാം

വണ്ണമെൻ മിഴികൾ പൊത്തിയെന്നതും

തിണ്ണമങ്ങതിൽ വലഞ്ഞുകേഴുമെൻ

കണ്ണുനീരു കനിവിൽ തുടച്ചതും.

-88-

എന്തിനോതുവതതോർക്കിലാ രസം

ചിന്തുമെൻ സുദിനമസ്തമിച്ചിതേ,

ഗന്തുകാമനുടനാര്യൻ, ഏകിലാ-

മന്തരായമെതിർവാത്യപോലിവൾ.

-89-

പോട്ടെ-എൻ സഹചരൻ വിയുക്തനായ്

നാട്ടിൽ നിന്നഥ മറഞ്ഞതഞ്ജസാ

കേട്ടു ഞെട്ടിയയിവീണു ഗർജ്ജിതം

കേട്ട പന്നഗകുമാരിപോലെ ഞാൻ.

-90-

പിന്നെയെൻ പ്രിയപിതാക്കൾ കാത്തുഴ-

ന്നെന്നെയങ്ങവരഴല്പെടാതെയും

ഉന്നി വാണൊരിടമാര്യനേലുമീ-

മന്നിലെന്നുടലു ഞാൻ വിടാതെയും.

-91-

ഹർഷമേകുവതിനച്ഛനേറെ നി-

ഷ്കർഷമാർന്നഥ വളർന്നു ഖിന്നയായ്,

കർഷകൻ കിണറിനാൽ നനയ്ക്കിലും

വർഷമറ്റ വരിനെല്ലുപോലെ ഞാൻ

-92-

ഓർത്തിടായ്കിലുമഹോ! യുവത്വമെൻ-

മൂർത്തിയാർന്നഥ വലഞ്ഞിതേറെ ഞാൻ

പൂത്തിടും തരുവിലും തടത്തിലും

കാത്തിടാ ലതകൾ, കാലമെത്തിയാൽ

-93-

ഓതുവാനമുതെനിക്കു പിനെ,യെൻ-

തതനോർത്തൊരു വിവാഹനിശ്ചയം

കാതിലെത്തി, വിഷവേഗമേറ്റപോൽ

കാതരാശയ കുഴങ്ങി വീണു ഞാൻ.

-94-

ആഴുമമ്പൊടതി സ്വാന്തമോതുമെൻ

തോഴിമാരെയുമെഴിച്ചു ഞാൻ പരം

വാഴുമൗഷധമകറ്റി,യാ ശ്രമം

പാഴിലായെഴു മസാദ്ധ്യരോഗികൾ.

-95-

ശാന്തമാക ദുരിതം! വിനിശ്ചിത-

സ്വാന്തയായ് കദനശല്യമൂരുവാൻ

ധ്വാന്തവും ഭയവുമോർത്തിടാതുടൻ

ഞാൻ തടാകതടമെത്തി രാത്രിയിൽ”.

-96-

വേഗമാബ്ഭയദനിശ്ചയം ശ്രവി-

ച്ചാകുലാദ്ഭുത ദയാരസോദയൻ,

ഏകിനാൻ ചെവിയവൻ, സഗദ്ഗദം

ശോകമാർന്നു കഥ പിൻ‌തുടർന്നവൾ.

-97-

ലോകമൊക്കെയുമുറങ്ങി, കൂരിരു-

ട്ടാകെ മൂടിയമമൂർത്തി ഭീകരം

ഏകയാ‍യവിടെ നിന്നു, സൂചിയേ-

റ്റാകിലൊന്നുടലറിഞ്ഞിടാതെ ഞാൻ

-98-

തിണ്ണമായിരുളിൽനിന്നു വിശ്വസി-

ച്ചെണ്ണിനേൻ ഝടിതി ഭൂതഭാവികൾ,

വിണ്ണിൽ ഞാനൊടുവിൽ നോക്കി, സത്രപം

കണ്ണടഞ്ഞുഡുഗണങ്ങൾ കാൺ‌കയാൽ,

-99-

‘നിത്യഭാസുര നഭശ്ചരങ്ങളേ,

ക്ഷിത്യവസ്ഥ ബത നിങ്ങളോർത്തിടാ

അത്യനർത്ഥവശ ഞാൻ ക്ഷമിപ്പിനി-

കൃത്യ’മെന്നുമവയോടിരന്നു ഞാൻ.

-100-

ഓർത്തുപിന്നുടനഗാധതോയമാം

തീർത്ഥസീമയിലിറങ്ങിയങ്ങു ഞാൻ

ആർത്തിയാൽ മൊഴിയിലോ മനസ്സിലോ

പ്രാർത്ഥിതം ചരമാമവമോതിനാൻ.

-101-

‘ജീവിതേശനെയനുഗ്രഹിക്ക, വൻ-

ഭൂവിലുണ്ടു ഗിരിജേ! വലഞ്ഞുടൻ

ഈവിധം തുനിവതാമശക്ത ഞാൻ

ദേവി, നിൻപദമണയ്ക്കയംബികേ!

-102-

കാണുകിൽ പുളകമാം കയത്തില-

ങ്ങാണുകൊൾവതിനുടൻ കുതിച്ചു ഞാൻ,

ക്ഷോണിയിൽ പ്രണയപാശമറ്റെഴും

പ്രാണികൾക്കു ഭയഹേതുവേതുവാൻ?

-103-

ചണ്ടിതൻ പടലി നീങ്ങിയാഴുമെൻ

കണ്ഠമൊട്ടുപരിതങ്ങി, ആകയാൽ

ഇണ്ടലാർന്നുഴറിയോർത്തു, താമര-

ത്തണ്ടിൽ വാർമുടി കുരുങ്ങിയെന്നു ഞാൻ.

-104-

സത്വരം പടലി നീങ്ങിയാഴുമെൻ

കണ്ഠമൊട്ടുപരിതങ്ങി, ആകയാൽ

ഇണ്ടലാർന്നുഴറിയോർത്തു, താമര-

ത്തണ്ടിൽ വാർമുടി കുരുങ്ങിയെന്നു ഞാൻ.

-105-

അമ്പിയന്നു ഭയമൊക്കെ നീക്കിയൊ-

ന്നിമ്പമേകിയവൾ നോക്കി സുസ്മിത,

മുമ്പിലപ്പൊഴുതുദിച്ചുപൊങ്ങിടു-

ന്നമ്പിളിക്കെതിരഹോ നതാംഗിയാൾ!

-106-

നിഷ്ഠപൂണ്ടരികിൽ വണിരുട്ടിലെൻ

ധൃഷ്ടമാം തൊഴിലു കണ്ടുയോഗിനി,

ഇഷ്ടമായ മൃതിയെത്തടഞ്ഞു ഹാ!

ഭിഷ്ടമെങ്ങിനെ യൊരാൾക്കതേ വരൂ.

-107-

കെട്ടിയാഞ്ഞു കരയേറ്റിയാശു കൈ-

വിട്ടു നിന്നു കഥ ചോദിയാതവൾ

ഒട്ടതെൻ പ്രലപനത്തിൽ നിന്നറി-

ഞ്ഞൊട്ടറിഞ്ഞു നിജ വൈഭവങ്ങളാൽ.

-108-

ഈറനമ്പൊടു പകർന്നു വൽക്കലം

മാറിയാ മഹതിയെത്തുടർന്നു ഞാൻ

വേറുമെയ് നിയതി നൽകുടുന്നതും

പേറിയങ്ങനെ പരേത ദേഹിപോൽ.

-109-

അധ്വഖേദമറിയാതവാറു ചൊ-

ന്നത്തപോധന കനിഞ്ഞ വാർത്തകൾ

എത്തി ഞങ്ങളൊരു കാട്ടിലും ദ്രുതം

ചിത്രഭാനുവുദയാചലത്തിലും.

-110-

അന്തരംഗഹിതനാം ഭവാനൊഴി-

ഞ്ഞന്തികത്തിൽ വനശോഭ കാണവേ

സന്തപിച്ചവൾ പരം, രമിക്കയി-

ല്ലെങ്കിലും പ്രണയഹീനമാനസം

-111-

കീർത്തനീയഗുണയെന്നെ നിർഭയം

ചേർത്തു ഇന്നെയവളിത്തെപോവനം,

ആർത്തിയെങ്കിലുമതീവ ധന്യയെ-

ന്നോർത്തിയ്താര്യനെ യനുപ്രയാത ഞാൻ

-112-

ഒത്തു ഞങ്ങളുടജത്തിലുന്നിൽ വാ-

ണത്യുദാരമഥ വിദ്യയും സ്വയം

വിത്തിനായ് മുകിലു വൃഷ്ടിപോലെയാ-

സിദ്ധയോഗിനിയെനിക്കു നൽകിനാൾ.

-113-

പഞ്ചവൃത്തികളടക്കിയന്വഹം

നെഞ്ചുവച്ചുരുതപോമയം ധനം

സഞ്ചയിപ്പതിനു ഞാൻ തുടങ്ങി, പി-

ഞ്ഞഞ്ചുവട്ടമിഹ പുത്തു കാനനം.

-114-

കാമിതം വരുമെനിക്കു വേഗമെ-

ന്നാ മഹാമഹതി ചെയ്തനുഗ്രഹം,

പ്രേമമാർന്ന ഗുരുവിൻ പ്രസാദമാം

ക്ഷേമമൂലമിഹ ശിഷ്യലോകരിൽ

-115-

മംഗലാശയ! കഴിഞ്ഞു രണ്ടു നാ-

ളിങ്ങ്നു പിന്നെയനിമിത്തമെന്തിനോ,

പൊങ്ങിടുന്നു സുഖമാർന്നുമന്തരാ

മങ്ങിടുന്നു ഭയമാർന്നുമെന്മനം

-116-

സ്വൈരമായ മുഹുരുദിച്ചിടുന്നു ദുർ-

വ്വാരമെന്റെ മതിയിൽ, തപസ്യയിൽ

കൗരിയോടരിയ പുഷ്പഹേതിതൻ

വൈരിയായ വടുവിൻ സമാഗമം.

-117-

ഇന്നലെ ബ്ഭഗണമദ്ധ്യഭൂവിൽ ഞാൻ

നിന്നു കൂപ്പിയ വസിഷ്ഠഭാമിനി

വന്നു നിദ്രയതിൽ “ഏൽക്ക നിൻ പ്രിയൻ

വന്നു’ എന്നരുളിനാൾ ദയാവതി”

-118-

എന്നു ചൊല്ലി വിരമിച്ചു, തന്മുഖം

നിന്നു നോക്കി, നെടുമാർഗ്ഗഖിന്നയായ്

എന്നപോൽ, ഭരമകന്നപോലിള-

ച്ചൊന്നു തമ്പി നെടുവീർപ്പിയന്നവൾ

-119-

ഭാവമൊട്ടുടനറിഞ്ഞു, ശുദ്ധയാ-

മാവയസ്യയഴലാർന്നിടാതെയും,

ഈവിധം യതി പറഞ്ഞു തന്മന-

സ്സാവിലേതരമലിഞ്ഞിടാതെയും.

-120-

“കേട്ടു നിഞ്ചരിതമദ്ഭുതം! ശുഭേ,

കാട്ടിൽ വാഴ്വതിനെഴുന്ന മൂലവും

കാട്ടി സാഹസമനല്പമേതുതാ-

നാട്ടെ; നിൻ നിയമചര്യ നന്നയേ!

-121-

ഉണ്ടു കൗതുകമുരയ്ക്കിൽ, നാടതിൽ

പണ്ടിരുന്നതുമകന്നു കാടിതിൽ

കണ്ടുമുട്ടിയതു മെന്നുമല്ല, നാം

രണ്ടുപേരുമൊരു വൃത്തിയാർന്നതും.

-122-

ഹാ! ശുഭേ നിജ ഗതാഗതങ്ങൾ ത-

ന്നീശനിശ്ചയമറിഞ്ഞിടാ നരൻ,

ആശ നിഷ്ഫലവുമായ് വരുന്നവ-

ന്നാശിയാതിഹ വരുന്നഭീഷ്ടവും.

-123-

സ്വന്തകർമ്മവശരായ് തിരിഞ്ഞിടു-

ന്നന്തമറ്റ ബഹുജീവകോടികൾ,

അന്തരാളഗതിതന്നിലൊന്നൊടൊ-

ന്നന്തരാ പെടുമണുക്കളാണു നാം.

-124-

സ്നേഹമെങ്കിലുമിയന്നു ഖിന്നനായ്

സാഹസങ്ങൾ തുടരുന്നു സന്തതം

ദേഹി, ഈശകൃപയാലെ തന്മഹാ-

മോഹിനിദ്രയുയുണരുന്നനാൾവരെ.

-125-

കാട്ടിലിങ്ങൊരുമഹാനുഭാവതൻ

കൂട്ടിലായ് ഭവതി, ഭാഗ്യമായി, ഞാൻ

പോട്ടെ, -ശാന്തി! -വിധി യോഗമിന്നിയും

കൂട്ടിയാകിലഥ കാൺകയാം, ശുഭേ”

-126-

ഏവമോതി നടകൊൾവതിന്നവൻ

ഭാവമാർന്നു, പരിതപ്തയായുടൻ

ഹാ! വെളുത്തവൾ മിഴിച്ചുനിന്നു മൺ

പാവപോലെ ഹതകാന്തിയായ് ക്ഷണം

-127-

ചിന്തനൊന്തുഴറി യാത്രചൊല്ലുമോ

ഹന്ത! ഭീരു യതിയെത്തടുക്കുമോ

സ്വന്തസൗഹൃദനയങ്ങളോർത്തുഴ-

ന്നെന്തുചെയ്യുമവൾ?-ഹാ! നടന്നവൻ.

-128-

കണ്ടുടൻ കരളറുന്നപോലെഴു-

ന്നിണ്ടലേറിയഭിമാനമറ്റവൾ

കുണ്ഠയാം കുമരിപോലെ ദീനമാ,

കണ്ഠമോടഴുതുറക്കെയോതിനാൾ-

-129-

‘പ്രാണനായക ഭവാന്റെ കൂടവേ

കേണുപോം ഹൃദയനീതനായഹോ!

പ്രാണനെന്നെ വെടിയുന്നിതേ ജലം

താണുപോം ചിറയെ മത്സ്യമെന്നപോൽ‘

-130-

കൂവി വായുവിലകന്ന താമര-

പ്പൊവെയാഞ്ഞു തടയുന്ന ഹംസിപോൽ

ഏവമുന്മുഖി പുലമ്പിയെത്തിയാ-

ബ്ഭൂവിൽ വീണവൾ പിടിച്ചു തല്പദം

-131-

“എന്റെയേകധനമങ്ങു ജീവന-

ങ്ങെന്റെ ഭോഗമതുമെന്റെ മോക്ഷവും,

എന്റെയീശ! ദൃഢമീപദാംബുജ-

ത്തിന്റെ സീമ, ഇതു പോകിലില്ല ഞാൻ.

-132-

അന്യഥാ കരുതിയാർദ്രനാര്യനീ-

സന്നധൈര്യയെയഹോ! ത്യജിക്കൊലാ

ധന്യയാം എളിയ ശിഷ്യ, യീപദം

തന്നിൽ നിത്യപരിചര്യയൊന്നിനാൽ.”

-133-

ഹാ! മൊഴിഞ്ഞിതു നഖമ്പചാശ്രുവാൽ

കോമളം സതി നനച്ചു തല്പദം

ആ മഹാൻ തിരിയെനിന്നു, നിർമ്മല-

പ്രേമമാം വലയിലാരു വീണിടാ!

-134-

“തോഴി കാരുണികനാണു നിന്നിൽ ഞാൻ,

കേഴൊലാ കൃപണഭാവമേലൊലാ,

പാഴിലേവമഴലാകുമാഴിയാ-

ഞ്ഞഴൊലാ നളിനി, അജ്ഞപോലെ നീ.

-135-

പാവനാംഗി, പരിശുദ്ധസൗഹൃദം

നീ വഹിപ്പതതിലോഭനീയമാം,

ഭാവിയായ്കതു, ചിതാശവങ്ങളിൽ

പൂവുപോൽ, അശുഭനശ്വരങ്ങളിൽ

-136-

സ്നേഹമാണഖിലസാരമൂഴിയിൽ

സ്നേഹസാരമിഹ സത്യമേകമാം,

മോഹനം ഭുവനസംഗമിങ്ങതിൽ

സ്നേഹമൂലമമലേ! വെടിഞ്ഞു ഞാൻ.

-137-

ആപ്തസത്യനവിയോഗമാം സുഖം

പ്രാപ്തമാം സഖി രഹസ്യമോതുവാൻ“

ആപ്തനിങ്ങനെ കനിഞ്ഞുരയ്ക്കവേ

ദീപ്തദീപശിഖപോലെണീറ്റവൾ.

-138-

നോക്കിനിന്നു ഹൃതയായവന്റെ ദി-

വ്യക്യനിർവൃതികരോജ്ജ്വലാനനം

വാക്കിനാലപരിമേയമാം മഹാ

വാക്യതത്വമവനോതി ശാശ്വതം

-139-

ശങ്കപോയ്, ശിശിരവായുവേറ്റപോ-

ലങ്കുരിച്ചു പുളകം, വിറച്ചുതേ

പങ്കുഹീന, ഘനനാദഹൃഷ്ടമാം

പൊങ്കടമ്പിനൂടെ കൊമ്പുപോലവൾ

-140-

അന്തരുത്തടരസോർമ്മി ദു:സ്ഥയായ്

ഹന്ത! ചാഞ്ഞു തടവല്ലിപോൽ സതി,

സ്വന്തമെയ് വികലമായപോലണ-

ഞ്ഞന്തരാ നിയമി താങ്ങി കൈകളാൽ.

-141-

ശാന്തവീചിയതിൽ വീചിപോലെ സം-

ക്രാന്തഹസ്തമുടൽ ചേർന്നു തങ്ങളിൽ,

കാന്തനാദമൊടു നാദമെന്നപോൽ,

കാന്തിയോടപരകാന്തി പോലെയും.

-142-

ധന്യമാം കരനസത്വയുഗ്മമ-

ന്യോന്യലീനമറിവറ്റു നിൽക്കവേ

കന്യ കേവലസുഖം സമാസ്വദി-

ച്ചന്യദുർല്ലഭമലോകസംഭവം

-143-

ഭേദമില്ലവളിയന്നൊരാ സുഖം

താദൃശം സകല ഭൊഗ്യമല്ലതാൻ,

ഖേദലേശവുമിയന്നതില്ല, വി-

ച്ഛേദഭീതിയുളവായുമില്ലതിൽ.

-144-

ചാരുഹാസ, യറിവെന്നി പെയ്തു ക-

ണ്ണീരുടൻ, ചർമമേഘവൃഷ്ടിപോൽ,

ധാരയാലഥ നനഞ്ഞ നെഞ്ചില-

ദ്ധീരധി പുളകമാർന്നുമില്ലവൻ.

-145-

ഓമലാൾ മുഖമതിന്നു നിർഗ്ഗമി-

ച്ചോമിതി ശ്രുതി നിഗൂഢവൈഖരി,

ധാമമൊന്നുടനുയർന്നു മിന്നല്പോൽ

വ്യോമമണ്ഡലമണഞ്ഞു മാഞ്ഞുതേ.

-146-

ക്ഷീണയായ് മിഴിയടച്ചു, നിശ്ചല-

പ്രാണയായുടനവന്റെ തോളതിൽ

വീണു, വായു വിരമിച്ചു കേതുവിൽ

താണുപറ്റിയ പതാകപോലവൾ.

-147-

ഞെട്ടിയൊന്നകമലിഞ്ഞു സംയമം

വിട്ടു വീർത്തു നെടുതായ് മഹായമി

പട്ടിടഞ്ഞ തനു തന്റെ മേനി വേർ-

പെട്ടിടാഞ്ഞു ബത! ശങ്കതേടിനാൻ.

-148-

സ്തബ്ധമായ് ഹൃദയമേറി ഭാരമാ-

പുഷ്പഹാരമൃദുമെയ് തണുത്തുപോയ്,

സുപ്തിയല്ല ലയമല്ല യോഗമ-

ല്ലപ്പൊഴാർന്നതവളെന്നറിഞ്ഞവൻ

-149-

“എന്തു സംഭവമിതെന്തു ബന്ധമി-

ങ്ങെന്തു ഹേതുവിതിനെന്തൊരർത്ഥമോ!

ഹന്ത! കർമ്മഗതി! ബാലയെന്റെ ബാ-

ഹാന്തരം ചരമശയ്യയാക്കിനാൾ

-150-

സ്നേഹഭാജനതയാർന്ന ഹൃത്തിതിൽ

ദേഹമിങ്ങനെ വെടിഞ്ഞു പാറ്റപോൽ

മോഹമാർന്നു പരമാം മഹസ്സഹോ

മോഹനാംഗി തഴികിക്കഴിഞ്ഞിവൾ!

-151-

ആരറിഞ്ഞു തനുഭൃത്തുകൾക്കു നി-

സ്സാരമേവമസുബന്ധമെന്നഹോ!

നാരി, നിന്നിളവയസ്സിതേതു ഹൃ-

ത്താരിയന്ന പരിപാകമേതയേ!

-152-

ഞെട്ടറുന്ന മലരും തൃണാഞ്ചലം

വിട്ടിടുന്ന ഹിമബിന്ദുതാനുമേ

ഒട്ടുദു:ഖമിയലാം, വപുസ്സു വേ-

റിട്ട നിൻ സുഖമഹോ! കൊതിക്കിലാം.

-153-

ഹന്ത! സാധ്വി, മധുരീകരിച്ചു നീ

സ്വന്തമൃത്യു സുകുമാരചേതനേ,

എന്തു നാണമിയലാം ഭവജ്ജിതൻ

ജന്തുഭീകരകരൻ, ഖരൻ, യമൻ?

-154-

ജാതസൗഹൃദമുറങ്ങുവാൻ സ്വയം

ജാത, തള്ളയുടെ മാറണഞ്ഞപോൽ,

നീ തുനിഞ്ഞു നിരസിച്ചിരിക്കിൽ ഞാ-

നേതു സാഹസികനാമഹോ? പ്രിയേ!

-155-

ത്യാഗമേവനു വരും സമഗ്രമീ-

ഭോഗലേഭനജഗത്തിലെന്നുമേ

വേഗമിന്നതു വെടിഞ്ഞു ഹാ! മഹാ-

ഭാഗയാം നളിനി ധന്യതന്നെ നീ!

-156-

ഉത്തമേ! വിഗതരാഗമാകുമെ-

ന്നുൾത്തടത്തെയുമുലച്ചു ശാന്ത നീ

ഇത്തരം ധരയിലെങ്ങു ശുദ്ധമാം

ചിത്തവും മധുരമായ രൂപവും.

-157-

നേരു-ശൈശവമതിങ്കലന്നു നിൻ

ഭൂരിയാം ഗുണമറിഞ്ഞതില്ല ഞാൻ,

കോരകത്തിൽ മധുവെന്നപോലെയുൾ-

ത്താരിൽ നീ പ്രണയമാർന്നിരുന്നതും,

-158-

ഇന്നഹോ! ചിരസമാഗമം സ്വയം

തന്ന ദൈവഗതിയെത്തൊഴുന്നു ഞാൻ,

എന്നുമല്ലനുതപിച്ചിടുന്നു,തേൻ-

വെന്ന നിന്മൊഴികൾ നിന്നുപോകയാൽ

-159-

ബദ്ധരാഗമിഹ നീ മൊഴിഞ്ഞൊരാ-

ശുദ്ധവാണി വനവായുലീനമായ്,

ശ്രദ്ധയാർന്നതിനെ യാസ്വദിച്ചു ഹാ!

സിദ്ധസന്തതി സുഖിക്കുമോമലേ!

-160-

ആകുലത്വമിയലില്ല യോഗി ഞാൻ,

ശോകമില്ലിനി നിനക്കുമേതുമേ,

നീ കുലീനഗുണദീപികേ, വിടും

ലോകമാണു ദയനീയമെൻ പ്രിയേ!

-161-

വേണിയാകിയ വെളുത്ത നിർഝര-

ശ്രേണി ചിന്നിവിരഹാർത്തിയാർന്നു താൻ

ക്ഷോണി കന്ദര നിരുദ്ധകണ്ഠയായ്

കേണിതാ മുറയിടുന്നു കേൾക്ക നീ!

-162-

നീലവിൺ‌നടുവുറച്ചു ഭാനു കാ-

ണ്മീല കാട്ടിലുമനക്കമൊന്നിനും

ബാല നീ ഝടിതി പൊങ്ങുമൂക്കിനാൽ

കാലചക്രഗതി നിന്നുപോയിതോ!

-163-

ധന്യയായി സഖി ഞാനസംശയം,

നിന്നൊടൊക്കുമുപദേശഭാജനം

അന്യനാം ഗുരു ലഭിച്ചതില്ലയീ-

മന്നിൽ വിദ്യവെളിവായ നാൾമുതൽ

-164-

മാനസം പരിപവിത്രമായി നിൻ

ധ്യാനയോഗ്യചരിതം സ്മരിച്ചയേ

ജ്ഞാനി നീ ഭവതി സിദ്ധിയാർന്നൊരെൻ-

മേനിയും മഹിത തീർത്ഥഭൂമിയായ്!

-165-

ധർമ്മലോപമണയാതെ നമ്മളിൽ

ശർമ്മവും വ്യഥയുമേകിയേറെനാൾ

നിർമ്മലേയൊരുവഴിക്കു നീണ്ടൊരീ

കർമ്മപാശഗതി നീ കടന്നുതേ!

-166-

പ്രേമഗൗരവമിയന്നിവണ്ണമുൾ-

സ്ഥേമയറ്റരുളിയാർന്നു പിന്നെയും

ആ മഹാൻ നിജയമം ചലിക്കുമേ

ഭൂമിയും ഹൃദയലീനഹേതുവാൽ

-167-

ദ്രുതമവിടെയണഞ്ഞാ ശിഷ്യയെത്തേടിയപ്പോൾ

കൃതനിയമ കനിഞ്ഞാചാര്യ കഷായവേഷാ

മൃതതനുവതുകണ്ടങ്ങൊട്ടു വാവിട്ടു കേണാൾ

ഹതശിശുവിനെനോക്കിദ്ദൂനയാം ധേനുപോലെ

-168-

'നളിനി നളിനി'യെന്നാമന്ത്രണം ചെയ്തുചെന്നാ-

മിളിതയമിവപുസ്സായോരു പൂമെയ്യെടുത്താൾ

ദളിതഹൃദയ- കൈയാൽ ശാന്തിബിംബത്തിൽനിന്നും

ഗളിതസുഷമമാം നിർമ്മാല്യമാല്യം കണക്കേ

-169-

അന്യോന്യസാഹ്യമൊടു നീലകുശാസ്തരത്തിൽ

വിന്യസ്തരാക്കി മൃദുമെയ്യവർ നോക്കിനിന്നാർ

വന്യേഭഹസ്തഗളിതം ബിസപുഷ്പമൊത്താർ-

ന്നന്യൂനദീനതയതെങ്കിലുമാഭതാനും

-170-

അല്പംവലഞ്ഞഥ പരസ്പരമോതിവൃത്ത-

മുല്പന്നബോധരവമോർത്തു വിധിപ്രകാരം

ചൊല്പൊങ്ങുമാ ഗിരിജ ചേവടി ചേർത്തദിക്കിൽ

കല്പിച്ചവൾക്കു ഖനനം വരയോഗിയോഗ്യം

-171-

നിവാപവിധിപോലെ ബാഷ്പനിരതൂവി നിക്ഷിപ്തമാം

ശവാസ്തരമകന്നു-ഹാ! കൃപണർപോലെ രണ്ടാളുമേ

പ്രവാസമതിനായ് സ്വയം പുനരുറച്ചൊരായോഗിയാം

‘ദിവാകരനെ’ വിട്ടു യോഗിനി മറഞ്ഞു സന്ധ്യാസമം

-172-

ലോകക്ഷേമോത്സുകനഥ വിദേശത്തിൽ വാണാ യതീന്ദ്രൻ,

ശോകംചേർന്നീലവനു നളിനീചിന്തയാൽ ശുദ്ധിയേറി

ഏകാന്താച്ഛം വിഷയമഘമിങ്ങേതുമേ ചിത്തവൃത്തി-

ക്കേകാ കണ്ണാടിയിലിനമയൂഖങ്ങൾ മങ്ങാ പതിഞ്ഞാൽ

-173-

അവനു പുനരമോഘം‌പോയി നൂറ്റാണ്ടു പിന്നോർ-

ത്തവസിതിവിധിയൂഴിക്കെത്തുമോ നിത്യഭാഗ്യം

അവിദിതതനുപാതം വിസ്മയം യോഗമാർജ്ജി-

ച്ചവിരതസുഖമാർന്നാനാ മഹാൻ ബ്രഹ്മഭൂയം!

ശുഭം